Powierzchnia i kubatura budynku
Do wielu nowych i trudnych terminów z jakimi muszą się zetknąć ludzie, którzy budują domy należą “powierzchnia” i “kubatura” budynku. Są one pojęciami stosowanymi w budownictwie powszechnie i są bardzo ważne, ponieważ umożliwiają precyzyjne określanie wielkości budynków.
Jednakże ich rozumienie sprawia zwykle kłopoty osobom niezwiązanym zawodowo z budownictwem. Znaczenie potoczne tych słów, łatwo intuicyjnie wyczuwalne, odbiega dość daleko od znaczenia w sensie normatywnym. To zaś powoduje nieporozumienia i często utrudnia inwestorom podejmowanie zasadniczych dla nich decyzji przy wyborze “projektu gotowego”.
Formalnymi podstawami umożliwiającymi opisanie rozmiarów budynku są:
- Polska Norma PN-ISO 9836 pt. Właściwości użytkowe w budownictwie. Norma dotyczy określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych;
- Niezwykle istotną nowość, wprowadziło ostatnio Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1316);
- Rozporządzenie ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dn. 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz.140).
Dla potrzeb nabywców “projektów gotowych” przydatne będzie jednak omówienie tylko niektórych kategorii powierzchni budynków rozróżnianych przez normę PN-70/B-02365. Są to:
- powierzchnia zabudowy – Przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym.
Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu.
Do powierzchni zabudowy nie wlicza się:- - powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu;
- - powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego;
- - powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany).
Obrazowo mówiąc – jest to powierzchnia jaką zajmuje budynek na działce.
- powierzchnia netto – istota zmian wprowadzonych w nowej normie polega na przyjęciu zasady, iż powierzchnię pomieszczeń mierzy się na poziomie podłogi w świetle wykończonych przegród pionowych (tzn. w świetle tynków i cokołów). Norma ta nie przewiduje żadnej redukcji wielkości pomieszczeń o zmiennej wysokości, co oznacza, że powierzchnia każdego pomieszczenia będzie odpowiadała powierzchni jego podłogi.
powierzchnia użytkowa – jest to część powierzchni kondygnacji netto, która odpowiada celom i przeznaczeniu budynku.
Powierzchnie użytkowe klasyfikowane są zgodnie z celem i przeznaczeniem budynków, dla których są one wznoszone. Dzieli się je zwykle na powierzchnie użytkowe podstawowe i powierzchnie użytkowe pomocnicze. Klasyfikacja podstawowych i pomocniczych powierzchni użytkowych jest zależna od przeznaczenia budynku.
Do powierzchni podstawowej w domu zalicza się pokoje, kuchnie, łazienki,… - powierzchnia całkowita – jest to suma wszystkich kondygnacji nadziemnych i podziemnych, w tym również poddasza, tarasów, kondygnacji technicznych i magazynowych. Mierzy się ją na poziomie posadzki po obrysie zewnętrznym budynku (łącznie z grubością ścian) z uwzględnieniem tynków, okładzin i balustrad.
Powierzchnia całkowita kondygnacji składa się z powierzchni kondygnacji netto i powierzchni zajętej przez konstrukcję.
Pojęcie kubatury oznacza, w potocznym rozumieniu, “pojemność” lub “objętość” obiektu. W rozumieniu prawa budowlanego kubatura oznacza “objętość” budynku liczoną jako iloczyn powierzchni rzutu każdej kondygnacji, mierzonej po zewnętrznym obrysie ścian i wysokości danej kondygnacji.
Kubatury budynków lub części budynków ograniczonych przez powierzchnie, które nie są poziome ani pionowe, obliczane są według odpowiednich wzorów matematycznych.
Należy jednak zaznaczyć, że obliczanie kubatur jest w rzeczywistości dość skomplikowane i aby przeprowadzać je właściwie konieczne jest dokładne zapoznanie się z normą PN-ISO 9836.
Wysokość kondygnacji – jest to wysokość od poziomu wierzchu podłogi danej kondygnacji do wierzchu najbliższej wyżej położonej podłogi lub wierzchu stropu. Należy przez to rozumieć, że wysokością kondygnacji nazwiemy odległość między posadzką parteru a posadzką piętra. Jeżeli na płycie stropu leży warstwa ocieplenia (np. w przypadku ocieplonego stropu na poddaszu nieużytkowym) – to wysokość będzie mierzona do wierzchu tej warstwy. Natomiast, jeżeli nad ostatnią kondygnacją znajduje się stropodach – to do jego wierzchu, ale tylko wtedy gdy jego średnia wysokość “wraz z konstrukcją, ociepleniem i pokryciem nie przekracza 1,0 m”.
Wysokość budynku – mierzy się od poziomu terenu (chodnika) przy najniżej położonym wejściu do budynku (niebędącym wyłącznie wejściem do pomieszczeń gospodarczych lub technicznych), do górnej powierzchni stropu nad najwyższą kondygnacją , łącznie z grubością izolacji cieplnej lub do wierzchu stropodachu. Tak więc, jeżeli w domu znajduje się poddasze użytkowe, to jako wierzch należy przyjąć górną powierzchnię elementów zamykających przestrzeń użytkową poddasza, np. kalenicę dachu lub jętki z warstwą ocieplenia.
Kończąc to krótkie omówienie terminów “powierzchnia” i “kubatura” należy zwrócić uwagę na pojawienie się w tekście Rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, nowej kategorii powierzchni (zgodnej z europejską klasyfikacją obiektów budowlanych (CC) – tzw. całkowitej powierzchni użytkowej. Oznacza ona “całą powierzchnię budynku z wyjątkiem:
- powierzchni elementów budowlanych m.in. podpór, kolumn, filarów, szybów, kominów;
- powierzchni zajmowanych przez pomieszczenia techniczne instalacji ogólnobudowlanych;
- powierzchni komunikacji, np. klatek schodowych, dźwigów, przenośników”.
Jak widać pojęcie to różni się od określonych w normie powierzchni całkowitej oraz powierzchni użytkowej (która jest istotna przy naliczaniu podatku od nieruchomości). Zgodnie więc z tą nową kategorią piwnice, nie zaliczające się do powierzchni użytkowej, zostaną zaliczone do całkowitej powierzchni użytkowej. A to z kolei może skłonić do zastanowienia przed podjęciem decyzji o podpiwniczeniu budynku.
Iwona Dzierżko-Bukal, architekt